Hiểu rõ về cách tính bảo hiểm và nenkin ở Nhật Bản

Khi sinh sống và làm việc tại Nhật Bản, dù là người Nhật hay người nước ngoài, bạn bắt buộc phải tham gia các loại bảo hiểm và hệ thống lương hưu (nenkin). Đây không chỉ là nghĩa vụ mà còn là quyền lợi rất quan trọng về lâu dài. Tuy nhiên, hiểu rõ cách tính các khoản này thì nhiều người vẫn khá mơ hồ. Trong bài viết dưới đây sẽ giúp bạn nắm được bản chất và cách tính bảo hiểm và nenkin cụ thể.

1. Các loại bảo hiểm chính ở Nhật

Ở Nhật, có 3 loại bảo hiểm cơ bản:

1.1. Bảo hiểm y tế (健康保険 – Kenko Hoken)

Dùng để chi trả chi phí khám chữa bệnh. Khi bạn đi bệnh viện, bạn chỉ phải trả khoảng 30%, còn lại bảo hiểm chi trả.

1.2. Bảo hiểm hưu trí (年金 – Nenkin)

Đây là khoản bạn đóng để sau này nhận lương hưu khi về già, hoặc nhận một lần khi về nước (đối với người nước ngoài)

1.3. Bảo hiểm thất nghiệp (雇用保険 – Koyo Hoken)

Giúp bạn có tiền trợ cấp khi nghỉ việc.

Sổ nenkin Nhật Bản

2. Nenkin là gì?

Nenkin là hệ thống lương hưu của Nhật, gồm 2 loại chính:

2.1. 国民年金 (Kokumin Nenkin – Nenkin quốc dân)

+ Dành cho người tự do, sinh viên, người không làm công ty

+ Mức đóng cố định: khoảng 16,000 – 17,000 yên/tháng

2.2. 厚生年金 (Kosei Nenkin – Nenkin công ty)

+ Dành cho người làm công ty

+ Tính theo lương → càng lương cao đóng càng nhiều (Công ty và nhân viên mỗi bên chịu 50%)

3. Cách tính Nenkin (厚生年金)

Nenkin công ty không phải đóng cố định mà dựa trên lương hàng tháng.

Công thức cơ bản:

Tiền nenkin = Lương chuẩn × Tỷ lệ đóng

Tỷ lệ đóng hiện tại: Khoảng 18.3% lương của bạn. Công ty và nhân viên mỗi bên chịu 50% tiền nenkin.

Ví dụ cụ thể: Giả sử bạn hưởng lương là 250,000 yên/tháng

-> Tiền nenkin tổng bị thu là: 250,000 × 18.3% = 45,750 yên

-> Bạn phải đóng: ~22,875 yên

-> Công ty phải đóng: ~22,875 yên

Tức bạn trả khoảng 9.15% phần lương hàng tháng cho nenkin.

4. Cách tính bảo hiểm y tế (健康保険)

Bảo hiểm y tế cũng tính theo lương:

Tỷ lệ khoảng 9% – 10%, trong đó bạn và công ty chia đôi

Ví dụ bạn hưởng lương là 250,000 yên/tháng

Tổng bảo hiểm cần đóng là ~22,500 yên, trong đó bạn và công ty mỗi bên trả ~11,000 yên

Tức bạn trả khoảng 4.5% – 5% phần lương hàng tháng cho bảo hiểm y tế.

5. Bảo hiểm thất nghiệp (雇用保険)

Khoản này nhỏ hơn nhiều so với 2 khoản trên. Khoảng 0.3% – 0.6% lương

Ví dụ lương 250,000 yên, thì khoản phải đóng là khoảng 750 – 1,500 yên/tháng.

6. Cùng tính tổng số tiền bị trừ mỗi tháng

Với ví dụ lương 250,000 yên, bạn sẽ bị trừ các khoản sau:

+ Nenkin: ~22,000 yên

+ Bảo hiểm y tế: ~11,000 yên

+ Thất nghiệp: ~1,000 yên

+ Tổng bị trừ khoảng: 34,000 yên

Chưa tính thuế thu nhập và thuế cư trú (khoản này được tính theo cả giảm trừ, bạn có thể tham khảo tại bài viết này Cách tính thuế cư trú Nhật Bản (住民税) )

Nếu tính cả thuế thu nhập và cư trú, bạn sẽ bị trừ khoảng 15% – 22% lương tháng, phần tiền được nhận còn lại chính là về tay Tedori (手取り).

7. Nenkin nhận được bao nhiêu khi về già?

Nếu bạn đóng đủ 40 năm, tất nhiên về già bạn vẫn sinh sống ở Nhật, bạn sẽ:

+ Nhận khoảng 65,000 – 80,000 yên/tháng (nenkin cơ bản)

+ Nếu có 厚生年金 (nenkin công ty) → có thể lên 100,000 – 200,000 yên/tháng

Tất nhiên phần nhận sẽ có thay đổi theo mức lương và thời gian tham gia bảo hiểm.

8. Người nước ngoài có được nhận tiền không?

Bạn có thể nhận tiền một lần (脱退一時金) tối đa 5 năm đóng gần nhất. Bạn sẽ không nhận lại được toàn bộ số tiền của 5 năm đó, mà sau khi trừ thuế thu nhập.

Ví dụ số tiền nhận Nenkin, giả sử lương như trên 250,000 yên/tháng:

+ Bạn đã đóng nenkin 1 tháng (9.15% lương): 250,000 × 9.15% ≈ 22,875 yên

+ Sau 5 năm sẽ là: 22,875 × 12 × 5 = 1,372,500 yên

Bạn không nhận lại 100% số đã đóng mà sẽ trừ đi 20.42% thuế thu nhập, tức mức nhận được sẽ là 1,372,500 × 79.58% ≈ 1,092,235 yên.

米 Lưu ý: 

Dù tương lai chưa rõ có ở Nhật lâu dài hay không, được nhận Nenkin bao nhiêu đi nữa thì hiện tại bạn không nên trốn nenkin. Vì không đóng đầy đủ sẽ bị làm khó khi xin gia hạn visa, hay xin vĩnh trú, việc hoàn tiền sau này cũng sẽ gặp trở ngại.

Mong rằng qua bài viết này có thể giúp các bạn hiểu hơn về cách tính thuế trên bảng lương của chúng ta đang bị khấu trừ.